PAUL. GREG MOTTOLA 2011

Como é iso de que fai esta pelicla aquí? Como é iso de que este bló é para eruditos e non se debería un rebaixar a comentar, nin sequera a ver, artefactos coma este? Como é iso? Veña, veña. Non hai que poñerse así, na próxima entrada explico unha de David Lynch e o asunto queda amañado.

No mundo do cine ás veces, poucas, pasan cousas raras. Un director pode escribir as súas peliclas ou pode dirixir guións de outras persoas. Hai xente que comeza como guionista e despois remata dirixindo, normalmente unha soa vez. Hai xente que comeza actuando e despois dirixe algo, normalmente escrito por outros. Moi poucas veces un director que adapta textos de outros se decide a escribir el un e, sobre todo esta última, nunca un actor escribe nada, a non ser que sexa Ethan Hawke, que escribe novelas e todo.

Esta película é un caso estraño deses, e non é a primeira. Resulta que Simon Pegg e Nick Frost, os protagonistas deste flim, tamén escribiron o guión. Pero non só iso, non é a primeira vez que o fan. Primeiro metéronse co cine de policías con Arma Fatal e despois mergulláronse no cine de zombis con Shaun of the Dead, coñecida aquí como Zombies Party non se sabe moi ben por que, pero a Pegg e Frost gustoulles tanto ese título que remataron metendo un póster da versión española do flim por aí en outras cousas que fixeron.

Esta vez tentaron darlle a volta ao cine de ciencia ficción, ao de salvar un marciano máis concretamente, e remataron facendo isto. É un caso raro que ningún dos dous dirixa, eles escriben o guión e despois pídenlle a un colega que lles faga o filme. Aquí tocoulle a Greg Mottola.

O filme vai de dous amigos ingleses, Pegg e Frost, que se van aos Estados Unidos de América, ao Comicon, porque son dous frikis que queren percorrer o país nunha caravana visitando os lugares emblemáticos de avistamentos OVNI. Son tan frikis que se comunican entre eles usando o klingon. Eu non son fan de Star Trek, pero este tipo de detalles supoño que se agradecen, non sei.

Polo camiño atopan a Paul, un extraterrestre moi integrado na vida e nos costumes da terra, que é perseguido por un axente do FBI. O extraterrestre foi asesor de Spielberg nos seus filmes dos ’80 e afirma ser o verdadeiro creador do Axente Mulder. A este tipo de detalles xa lle pillei máis a graza, de nada.

Ao axente federal únenselle dous novatos. Os novatos son unha das partes boas da película, dan risa de verdade, non están metidos con calzador vamos. Ademais dos axentes estes o marciano tamén é perseguido por un fanático relixioso que quere acabar con el porque pensa que é o demo. E xa contra o final a xefa dos federais decide ir ela en persoa, despois da ineptitude amosada polos subordinados, e resulta ser unha agradábel, ou non, sorpresa que non penso estragar aquí.

Así que, unha vez máis, aquí o temos. Unha buddie movie con marciano e perseguidores. Un western de foraxidos na época actual. Unha película de chiste que, contra todo prognóstico, fai rir.

Está chea de detalles curiosos para os amantes do xénero, do xénero da ciencia ficción, que algún aínda vai pensar que estou a falar da pana ou así, como que a personaxe de Frost se fixo escritor porque lle influenciou Mi Amigo Mac ou as múltiples veces nas que a xente coa que se van cruzando os toman por parella. Esta última non a van entender os que nunca tiveran un amigo, ou sexa, que eu non a entendín.

Unha das cousas que eu non entendo das pelis de salvar un marciano, non penso dar títulos porque me parece que todos sabemos cales son, é o asunto de por que cando se achega o final o marciano en cuestión vai empeorando, empeorando, empeorando ata que chega un punto no que xa está nas últimas e se non marcha, morre.

Nas películas de salvar un marciano sempre aparece o susodito, susodito aínda vai ser a palabra máis estraña que escribín na miña vida, aparece, dicía eu, e en seguida se volve nunha festa. Como é marciano pode facer moitíííííííííííííííísimas cousas que as persoas non podemos e non entende o noso comportamento, nin nós o del, e iso fainos moita risa. A segunda media hora dos filmes de salvar un marciano amósannos un problema que o marciano ten, ou é perseguido polo goberno ou polos da súa especie, e as persoas teñen que traballar moito para salvalo. Na última media hora da película de salvar un marciano o marciano propiamente dito vaise murchando. Atóñase nun cornecho e vai perdendo a vida, así sen vir a conto, e xa temos ao resto ás carreiras co marciano nunha ancarella e de noite, as películas de salvar un marciano sempre rematan de noite, buscando a nave que leve ao noso querido amiguiño ao seu planeta.

Nesta non pasa.

E as películas de marcianos non terán nada que ver coa recepción que se lles dá en calquera país aos inmigrantes? Sempre vai haber alguén correndo detrás deles para matalos, normalmente é o goberno, sempre vai vir o típico paleto, relixioso ou simplemente facha, que tamén o quere matar e despois están os que lle axudan, que en realidade son tan bos e lle axudan tanto porque o que queren é que marche dunha puta vez, adeus marciano! Boa viaxe! Non sei eu, pero alguén debería tomar cartas no asunto e escribir un libro ou algo. Podíase titulas Las Películas de Salvar un Marciano y La Inmigración en el Mundo, Relación si la Hubiere.

Vaia reflexión máis parva soltei aí, non?

En fin, que as películas deste tipo non teñen moito que comentar, e eu hoxe tampouco estou moi esperto nin moi lúcido, así que creo que o vou deixar aquí.

POINT BREAK. KATHRYN BIGELOW 1991 (LE LLAMAN BODHI)

No mundo existe unhas cousas ás que se lle chaman películas. Eu ás veces chámolle peliclas e outras veces flims. Son sinónimos que se usan para non ter que repetir a mesma palabra unha e outra vez.

Hai moitas películas feitas e, a día de hoxe, aínda se seguen facendo moitas. Todos os venres, ás veces os mércores, estréanse novas películas nos cines. Pero non todas as películas que se fan se chegan a estrear nas pantallas grandes. Algunhas están feitas especificamente para seren emitidas pola televisión. Estas son coñecidas como telefilmes ou teleflims. Non nos interesan hoxe, non é o caso que nos ocupa.

Ao grupo de películas que se foron estreando nos cines ao longo da historia coñéceselle como cine. É unha cousa sen moito sentido, chamarlle cine ás peliclas, pero eu non poño os nomes, eu só o escribo aquí para deixar constancia de algo que aínda non sei moi ben o que é.

Vamos ao asunto. Dentro das películas coñecidas como cine hai diferentes xéneros. Drama, comedia, acción, ciencia ficción etcétera, e dentro destes xéneros hai diferentes subxéneros, como pode ser a traxicomedia ou a acción humorística. O que pasa é que dentro destes subxéneros aínda se pode seguir subdividindo, unha e outra vez, ata atoparlle unha categoría diferente a cada unha das películas que pode unha persoa ver ao longo da súa vida.

Dentro dalgún destes subxéneros atoparíamos as películas de surf ou sobre surf. As películas de ou sobre surf teñen un compoñente intrínseco do que nunca se poden separar, por moito que os guionistas, directores e produtores se empeñen. As películas de ou sobre surf sempre rematan sendo, ás veces involuntariamente, películas de ou sobre maricóns.

O filme este de Kathryn Bigelow non é a excepción. Por iso no momento de meter o filme dentro dunha categoría, poñerlle unha etiqueta, véxome na obriga de dicir que isto é unha comedia romántica de acción homosexual.

A primeira vez que vin este filme estaba eu no instituto. A todos nos pareceu moi ben e os máis atrevidos, incluíndo os que atoparon en Keanu Reeves un modelo a imitar, saíron a non sei onde e mercaron as súas primeiras táboas de surf e os correspondentes traxes de neopreno amén de todos os outros accesorios necesarios, incluíndo a parafina esa que se lle bota á táboa e máis ó pelo, para poñelo louro e imaxinarse un que naceu en California e que o surf é algo que lle resulta natural. Despois protestan se alguén se disfraza en Halloween. Alá andaban polas praias da ría montados en táboas e facendo absolutamente nada, porque xa sabemos que nas praias da ría non hai ondas. Así que tiveron que empaquetar todo e ir ata algunha praia de mar aberto, para dar renda solta á súa creatividade e paixón. Cando se estreou Rapa Nui xa había tendas de surf no pobo.

Que a onde quero chegar? Pois neste momento eu mesmo non o teño moi claro, pero vou seguir, máis que nada porque escribir cousiñas sen saber a onde vas chegar é un dos praceres que aínda non se me negaron, e teño que admitir que é un dos que máis me gusta.

Eu nunca fixen surf. Chamádeme parvo se queredes, pero subir a un cacho de plástico para ir ata lonxe da beira do mar e despois volver de pé sobre el non é algo que me fascine. Non é algo que me chame. Ademais eu cando vou á praia é para poñerme en pelotas, e non creo que fora moi bonito andar a cabalo dun trebello coa pirola colgando, eu que sei. Manías miñas. Se algún surfeiro le isto que non se enfade, que eu non o faga non quere dicir que pense que todos e cada un dos que o fan merezan a morte. Nin sequera me parecen máis parvos que o tipo que camiña diante miña cando vou dando un agradábel e tranquilo paseo.

Pois entón vén esta película. Vai dun axente do FBI que se ten que infiltrar nunha panda de surfeiros por ver se acaba collendo a uns tipos que atracan bancos. A teoría do seu compañeiro, que é Gary Busey outra vez nunha película de ou sobre surf, é que os atracadores fan surf, así que el compra unha táboa e bótase ao mar –Busey non que xa estaba gordo-, a coller ondas, para así atrapar aos malvados.

Infiltrarse é unha palabra estraña. Este infíltrase todos sabemos o que é, pero non sei se vos acordades de cando os futbolistas xogaban infiltrados. Hoxe Manuel Pablo vai xogar infiltrado, dicían os comentaristas deportivos, e eu pensaba que Irureta se debía estar cagando na madre que os pariu, porque xa lle mercara a Manuel Pablo a equipación completa do Atlético de Madrid ou do equipo contra o que fora que ían xogar, e os periodistas estragábanlle a picardía. Sempre se anunciaba que tal ou cal xogador ía xogar, ou estaba xogando, infiltrado, pero eu nunca o puiden ver de certo. A min sempre me pareceu que cada futbolista estaba onde tiña que estar. En fin, manías miñas.

O bonito desta película é que o protagonista métese na banda duns surfeiros e dedícase a espiar. Atopa aos atracadores e cando van a arrestalos, pumba! Aparece Tom Sizemore e dille se é parvo ou se fai. Que non eran eses vamos. Entón a directora, señora Bigelow, decide que os atracadores son os que parecen bos e listo. Meten uns cantos tiros, ciscan un pouco de sangue e o conto remata máis ou menos como comezou.

Chamoume a atención a cantidade de rifas que hai, boh. Non cona! Rifas dun xamón e así non, rifas de berrar, rifas de mecajonaconaquetepariu! Eu non me acordo pero nos ’90 parece ser que había que falar a berros e enfadarse moitísimo por nada e facer como que todo che afectaba profundamente no máis profundo das túas propias e profundas profundidades.

Tiña pensado escribir algo sobre a relación que se establece entre as distintas personaxes do flim, facer un par de chistes sobre as inclinacións sexuais latentes no relato e dicir que nunca unha rapaza correndo en camisón polo deserto me parecera unha cousa tan pouco estimulante, tan pouco atractiva, tan ridícula… pero creo que por hoxe xa estivo ben, e o pós así queda moito mellor.

Que era mellor que non volvera vela vamos.

DUNE. DAVID LYNCH 1984

Esta é a primeira, e derradeira, incursión de David Lynch nos sempre brandos territorios do blockbuster ou, polo menos, territorios do intento de blockbuster.

A película ten a súa historia. Alá polos anos ’70 foi Alejandro Jodorowsky o iluso que tratou de adaptar a novela ao cine. Contou coa colaboración de Orson Welles, Salvador Dalí, H.R. Giger, os Pink Floyd e incluso o debuxante francés, porque era francés non? Moebius. Dos deseños de Giger e Moebius para o filme rematou saíndo Alien e do resto nunca máis se soubo. Jodorowsky, grazas a deus, non dirixiu a pelicla.

Entón, anos despois, a filla de Dino de Laurentiis, chamada Raffaella, leu un libro e veu unha película. o libro que leu era Dune, de Frank Herbert, e a película era The Elephant Man, de David Lynch. Así, aproveitando que tiña un pai, decidiu que quería levar a novela ao cine e quería que fora Lynch quen lle fixera a película.

Por aquela época non era nada estraño que a xente quixera que David Lynch lle fixera as películas, recordemos que ata George Lucas lle pediu que dirixira The Return of the Jedi, opción que foi descartada amabelmente por Lynch, recomendándolle a Lucas que a dirixira el e que se deixara de facer o parvo. A día de hoxe puidemos comprobar que os boísimos consellos de Lynch caeron en saco roto, xa que Lucas nin dirixiu o filme nin deixou xa nunca máis de facer o parvo. Así que xa sabedes, se algún día David Lynch vos dá un consello, facédelle caso sen chistar, ou queredes rematar coma George Lucas?

Outra cousa son as comparacións de contas bancarias ou patrimonio.

Pero vou seguir con Dune, que xa dixen que a cousa tiña historia, e a historia aínda non rematou.

Lynch fíxolle caso a Raffaella e a Dino. Leu a novela e pareceulle boa idea facer un flim, así que se puxo a escribir un guión e a preparalo todo. Neste momento é cando o BICHICOMING volve poñer as cousas claras sobre un mito absurdo. David Lynch non herdou o proxecto de Jodorowsky como se di por aí. David Lynch partiu de cero, a súa película non ten nada que ver co que puidera estar a facer o chileno, porque é chileno non? Así que a próxima vez que alguén faga un comentario sobre Lynch herdando un proxecto abandonado por Jodo, procederemos a amputar linguas e a espichar paus afiados en ollos.

Raffaella e Dino déronlle a Lynch un feixe de cartos, estímase que foron máis de 45 millóns de dolas, e el xuntou un puñado de actores, un puñado de decorados e un puñado de operarios e fixo unha película. Presentoulles aos seus xefes, os de Laurentiis, dúas copias definitivas da súa película. A primeira, para exhibir en cines, duraba cinco horas. A segunda, que viña repartida en capítulos para unha serie de TV, duraba oito. Os de Laurentiis non viron claro o negocio, así que lle dixeron ao noso amantísimo David que recortara iso, que se esquecera de versión para TV e que fixera un flim para o cine de, como máximo, dúas horas.

Lynch obedeceu, a película estreouse con unha duración de dúas horas e dez minutos e, ao final, ninguén foi vela. O intento de blockbuster quedou niso, en intento, e David Lynch foi expulsado para sempre do olimpo dos directores que poden dispoñer dun orzamento superior ao PIB de países como España ou Portugal.

A vinganza aparece anos despois, cando a produtora de Laurentiis se puxo en contacto con Lynch para, aproveitando que o flim se estaba convertendo nun obxecto de culto (estatus que mantén ata o día de hoxe e que non fai máis que incrementar a lenda do director), concederlle a oportunidade de recuperar a súa idea de unha versión para TV na que el tería o control absoluto. A esas alturas o director xa non tiña ganas nin de falar da película, e díxolles aos produtores que podían meter a idea no fecho e darlle voltas. Os produtores dixeron que o ían facer con el ou sen el, e el dixo que fixeran o que quixeran, pero que non utilizaran o seu nome. Así foi como naceu, para a televisión, unha película de tres horas, máis ou menos, que se titulaba Dune, coma a de Lynch, na que estaban todos os actores do filme de Lynch, que contiña todas e cada unha das escenas que xa puideramos ver na película de Lynch, pero que estaba dirixida por Alan Smithee.

A historia de Alan Smithee, por se alguén non a sabe, cóntoa outro día.

Pero que foi o que pasou? Por que á xente non lle gustou esta pelicla? Por que David Lynch non quere que lla recorden, nin falar dela? Pois o que pasa é, basicamente, que a película é mala, de collóns. Non sei se foi polos cortes obrigados ou porque Lynch non era o director adecuado, pero non. Isto non hai por onde collelo.

As escenas de acción, todas e cada unha delas, son ridículas a máis non poder, case tanto coma cando Bergman dirixe unha pelexa ou algo que implique un movemento rápido. A historia parece flotar por aí polo aire sen que ningunha das personaxes lle faga moito caso ou a tome moi en serio. Os diálogos son dignos dun guionista que non rematara a ESO e a música, de Brian Eno, puidérona aforrar sen que a ninguén lle fora parecer mal.

Por dicir algo bo, os actores. Que fixeron un traballo, todos, moi digno ante a materia prima que lles puxeron nas mans, se queredes saber quen son buscádeos no IMDB, que eu estou farto de facer listas de actores e comentar o que fai ou deixa de facer cada un. Por seguir dicindo algo bo, os decorados, o vestiario e o atrezzo. Precursora do Steampunk, debe ser o único mérito, aínda por riba de dubidoso gusto, co que conta esta película.

E xa está. Esta foi a historia de Dune, a película que rematou coa carreira comercial de Lynch e grazas á cal hoxe podemos falar del coma dun director excepcional e xenial. Porque se isto lle sae ben, teríamos que aguantar máis coma ela? Porque claro, el agora moito renegar, e moito non falar e moito actuar como se esta película non existira, pero os que a vimos que eh? Quen nos paga a nós isto? Quen nos vai compensar os estragos sufridos na nosa psique?

En fin. Que xa remato, non sen antes contarvos que o mellor é cando sae o gato ese, que vai unido dalgún xeito físico a unha rata, nunha gaiola e somos informados de que o único xeito de obter o antídoto para o veleno que unha personaxe leva no corpo é muxilo todos os días. Ao gato. O boceto que Lynch fixo deste artefacto é o mellor que ten o flim.

O gato é branco e Virginia Madsen nunca na vida estivo tan guapa coma nesta pelicla.